Van onze advocaat contractenrecht. De Rechtbank Amsterdam heeft op 14 juni 2017 uitspraak gedaan over de geldigheid van in algemene voorwaarden opgenomen forumkeuze.

Bevoegdheid van de Nederlandse rechter

 Nu de hoofdvordering is ingesteld na 10 januari 2015 dient de rechtbank voor de beoordeling van haar bevoegdheid uit te gaan van de vermelde herschikte EEX-verordening.

Artikel 25 van de herschikte EEX-verordening bepaalt dat, indien de partijen een gerecht van een lidstaat hebben aangewezen voor de kennisneming van geschillen die naar aanleiding van een bepaalde rechtsbetrekking zijn ontstaan of zullen ontstaan, dit gerecht in beginsel exclusief bevoegd is.

In het vijfde lid van dit artikel is onder meer bepaald dat de geldigheid van het beding tot aanwijzing van het bevoegd gerecht niet kan worden bestreden op grond van het enkele feit dat de overeenkomst niet geldig is.

De advocaat van A heeft in de eerste plaats aangevoerd dat zij niet aan de algemene voorwaarden van C is gebonden, omdat D ten tijde van de ondertekening van het New Customer Form niet bevoegd was om A te vertegenwoordigen. Daarbij heeft A verwezen naar het haar betreffende uittreksel van het Luxemburgse handelsregister. Dit verweer betreft het bestaan van de overeenkomst en dient in de hoofdzaak aan de orde te worden gesteld. Zij kan ingevolge de hiervoor geciteerde bepaling (artikel 25, lid 5) van de herschikte EEX-Verordening niet dienen om de geldigheid van de forumkeuze aan te tasten.

De advocaat van A heeft voorts aangevoerd, voor het geval dat de algemene voorwaarden op de bestelling van december 2014 van toepassing zijn, dit niet impliceert dat hetzelfde heeft te gelden voor de bestelling van de partij in juli 2015, nu deze bestelling is aan te merken als een zelfstandige overeenkomst. Nu evenwel in de New Customer Form de zinsnede is opgenomen dat “the general terms and conditions are deemed to apply to all orders” hetgeen er juist op duidt dat de voorwaarden ook voor toekomstige bestellingen zullen gelden, moet de stelling van A zonder nadere toelichting, die ontbreekt, worden verworpen. Dat partijen in januari 2015 ten aanzien van een specifieke bestelling aanvullende voorwaarden zijn overeengekomen, maakt het voorgaande niet anders.

Subsidiair verzoekt A tot vernietiging van de algemene voorwaarden op de grond dat deze niet aan haar ter hand zijn gesteld. De rechtbank begrijpt dit verweer aldus dat A de geldigheid van de forumkeuze betwist. Op grond van vaste jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie dient de ‘overeenkomst tot aanwijzing van een bevoegde gerecht’ bedoeld in artikel 25 van de herschikte EEX-Vo als een autonoom daarmee unierechtelijk uit te leggen begrip te worden beschouwd.

Rechtsgeldigheid van in algemene voorwaarden opgenomen forumkeuze

Voor het naar de maatstaf van artikel 25 herschikte EEX-verordening rechtsgeldig maken van een forumkeuze is vereist, maar ook voldoende, dat er sprake is van een daadwerkelijke instemming van partijen met de forumkeuze (HvJ EG 16 maart 1999:EU:C:1999:142, Casteletti/Trumpy).

Hiervoor dient onderzocht te worden of de forumkeuze het voorwerp heeft uitgemaakt van wilsovereenstemming tussen partijen die duidelijk en nauwkeurig tot uiting komt, waarbij de vormvoorschriften in artikel 25 lid 1 sub a-c herschikte EEX-verordening ten doel hebben te waarborgen dat de wilsovereenstemming tussen partijen inderdaad vaststaat (HvJ EG 20 februari 1997:EU:C:1997:70, MSG/Les Gravières Rhénanes, HvJ EU 7 februari 2013, EU:C:2013:62, Refcomp/Axa).

In het geval waarin het forumkeuzebeding is vastgelegd in algemene voorwaarden is een dergelijk beding geldig indien in de tekst zelf van de door beide partijen ondertekende overeenkomst uitdrukkelijk wordt verwezen naar de algemene voorwaarden die dit beding bevatten. Dit geldt evenwel enkel bij een uitdrukkelijke verwijzing die door een partij bij betrachting van een normale zorgvuldigheid kan worden nagegaan en indien vast staat dat de algemene voorwaarden, met daarin het forumkeuzebeding, daadwerkelijk aan de andere contractpartij zijn meegedeeld (HvJ EU 7 juli 2016, EU:C:2016:525, Höszig/Alstom, r.o. 39 en 40).

Het verweer van A dat de algemene voorwaarden vernietigbaar zijn, omdat zij niet ter hand zijn gesteld, komt er in unierechtelijke zin op neer dat A zich er op beroept dat de algemene voorwaarden haar niet daadwerkelijk zijn meegedeeld en dat C zich daarom niet op de in de algemene voorwaarden opgenomen forumkeuzebeding kan beroepen. C stelt daar tegenover dat in de New Customer Form door A uitdrukkelijk is verklaard dat de algemene voorwaarden zijn gelezen. C stelt echter niet dat zij toen reeds een exemplaar van de algemene voorwaarden aan ARB ter beschikking heeft gesteld. Een enkele verklaring dat de algemene voorwaarden zijn gelezen is onder die omstandigheden niet voldoende om vast te stellen dat de algemene voorwaarden daadwerkelijk zijn meegedeeld.

Aldus was ten tijde van de eerste order van A bij C nog niet voldaan aan het vereiste dat de algemene voorwaarden aan ARB waren meegedeeld.

Bij gelegenheid van de order van 28 januari 2015 en dus ruim voor de transactie met betrekking tot de partij waren de algemene voorwaarden echter wel aan A meegedeeld, zodat vanaf dat moment aan A geen beroep meer toekomt op het verweer dat de algemene voorwaarden met het forumkeuzebeding haar niet zijn meegedeeld.

Een en ander leidt ertoe dat in dit geval ten tijde van de litigieuze overeenkomst is voldaan aan de in artikel 25 lid 1 sub a van de herschikte EEX-verordening bedoelde vorm van een schriftelijke overeenkomst, waardoor sprake is van een geldige forumkeuze.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag over de bevoegdheid van de rechter in het internationale recht, over het toepasselijke recht of over de rechtsgeldigheid van algemene voorwaarden of van een forumbeding, belt u dan gerust onze advocaat contractenrecht op 020-3980150.