Van onze advocaat bestuurdersaansprakelijkheid. Op 9 februari 2016 heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden uitspraak gedaan over bestuurdersaansprakelijkheid van een vof als indirect, feitelijk bestuurder van een BV.

Bestuurdersaansprakelijkheid in het ondernemingsrecht

Indien een vennootschap tekortschiet in de nakoming van een verbintenis of een onrechtmatige daad pleegt, is uitgangspunt dat alleen de vennootschap aansprakelijk is voor daaruit voortvloeiende schade. Onder bijzondere omstandigheden is evenwel, naast aansprakelijkheid van die vennootschap, ook ruimte voor aansprakelijkheid van een bestuurder van de vennootschap. Voor het aannemen van zodanige aansprakelijkheid is vereist dat die bestuurder ter zake van de benadeling persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Het antwoord op de vraag of de bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt als zojuist bedoeld kan worden gemaakt, is afhankelijk van de aard en ernst van de normschending en de overige omstandigheden van het geval (HR 5 september 2014, NJ 2015, 22, RCI Financial Services/K).

In geval van benadeling van een schuldeiser van een vennootschap door het onbetaald en onverhaalbaar blijven van diens vordering kan volgens vaste rechtspraak (Hoge Raad, 8 december 2006, NJ 2006, 659, Ontvanger/Roelofsen) naast de aansprakelijkheid van de vennootschap mogelijk ook, afhankelijk van de omstandigheden van het concrete geval, grond zijn voor aansprakelijkheid van degene die als bestuurder namens de vennootschap heeft gehandeld dan wel heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar wettelijke of contractuele verplichtingen niet nakomt. In beide gevallen mag in het algemeen alleen dan worden aangenomen dat de bestuurder jegens de schuldeiser van de vennootschap onrechtmatig heeft gehandeld waar hem, mede gelet op zijn verplichting tot een behoorlijke taakuitoefening als bedoeld in artikel 2:9 BW, een voldoende ernstig verwijt kan worden gemaakt (HR 18 februari 2000, NJ 2000, 295).

In de rechtspraak is de maatstaf aanvaard dat, kort gezegd, persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder van de vennootschap kan worden aangenomen wanneer deze bij het namens de vennootschap aangaan van verbintenissen wist of redelijkerwijze behoorde te begrijpen dat de vennootschap niet haar verplichtingen zou kunnen voldoen en geen verhaal zou bieden, behoudens door de bestuurder aan te voeren omstandigheden op grond waarvan de conclusie gerechtvaardigd is dat hem ter zake van de benadeling geen persoonlijk verwijt gemaakt kan worden (De zogenaamde Beklamelnorm naar HR 6 oktober 1989, NJ 1990, 286,). De betrokken bestuurder kan voor schade van de schuldeiser aansprakelijk worden gehouden indien zijn handelen of nalaten als bestuurder ten opzichte van de schuldeiser in de gegeven omstandigheden zodanig onzorgvuldig is dat hem daarvan persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Van een dergelijk ernstig verwijt zal in ieder geval sprake kunnen zijn als komt vast te staan dat de bestuurder wist of redelijkerwijze had behoren te begrijpen dat de door hem bewerkstelligde of toegelaten handelwijze van de vennootschap tot gevolg zou hebben dat deze haar verplichtingen niet zou nakomen en ook geen verhaal zou bieden voor de als gevolg daarvan optredende schade. Er kunnen zich echter ook andere omstandigheden voordoen op grond waarvan een ernstig persoonlijk verwijt kan worden aangenomen.

Bestuurdersaansprakelijkheid van een vof als indirect bestuurder?

Wat hiervoor is overwogen, geldt in gelijke mate voor de indirect bestuurder van een vennootschap. (HR 23 mei 2014, HR:2014:1204). In het onderhavige geval is de niet nakomende en geen verhaal biedende schuldenaar geen rechtspersoon (met een of meer bestuurders) maar een vof (en haar vennoten). Het hof zal daarop hieronder verder ingaan. Een vennootschap onder firma is geen rechtspersoon en heeft geen bestuurder. Een vennoot is als zodanig reeds hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de vof.  Daarmee komt het hof toe aan de stelling dat geïntimeerde als feitelijk bestuurder, degene met de feitelijke zeggenschap aansprakelijk gehouden kan worden voor de schulden van KNN. Hiervoor is reeds overwogen dat State Invest (KNN) als vof geen bestuurder kent. Het zijn de vennoten die namens de vof handelen. Mogelijk bedoelt appellant met zijn stelling dat, indien de vennoten, zoals dat hier het geval is, rechtspersonen zijn, degene die het bij die rechtspersonen feitelijk voor het zeggen heeft onrechtmatig kan handelen door het ertoe te leiden dat de vennoten namens de vof verplichtingen aangaan terwijl hij weet of behoort te weten dat de vof deze niet zal kunnen nakomen en geen verhaal zal bieden voor de daaruit voortvloeiende schade, dan wel te bewerkstelligen of toe te laten dat de vof haar verplichtingen niet nakomt en geen verhaal biedt voor de daaruit ontstane schade. Het hof is van oordeel dat van aansprakelijkheid via deze constructie hooguit dan sprake zou kunnen zijn indien de bewuste persoon bij het laten aangaan van de verbintenis door de vof dan wel bij het bewerkstelligen of toelaten van de niet nakoming daarvan weet of behoort te weten dat niet alleen de vof maar ook haar vennoten, die immers hoofdelijk verbonden zijn voor de schulden van de vof, de contractuele verplichtingen niet kunnen nakomen en geen verhaal zullen bieden voor de daaruit voortvloeiende schade.

Indien U vragen heeft over bestuurdersaansprakelijkheid in het ondernemingsrecht belt u dan onze advocaat bestuurdersaansprakelijkheid  op 020-3980150 of stelt u hier een vraag aan onze advocaat bestuurdersaansprakelijkheid.